6 Wat heb je eraan?

In de voorafgaande hoofdstukken zijn allerlei vragen, die mensen op ons kunnen afvuren, behandeld. Vaak zijn dat tegenwerpingen: “als God bestaat, waarom …”. Ook al zijn dat best moeilijke vragen, het is al heel wat als mensen die vragen aan je stellen. Maar wat doe je als mensen onver­schillig zijn? Als mensen zeggen: “geloven – wat heb je daar nou aan!?” en op die vraag eigenlijk geen antwoord van je verwachten?

Oorzaken van onverschilligheid

Onverschilligheid is van alle tijden, maar dat zóveel mensen onverschillig zijn ten opzichte van God en het geloof is toch wel bijzonder. Wat zijn daar­van de oorzaken? Drie belangrijke ontwikkelingen kunnen we daarvoor aanwijzen.

Ten eerste is er de grote invloed van de wetenschap, die zegt dat alleen de waarneembare werkelijkheid echt bestaat. De dingen waar christenen in geloven, zijn onbewijsbaar en vallen dus buiten de wetenschap. Door de grote invloed van het wetenschappelijke denken in het onderwijs en in de media gaan steeds meer mensen denken dat het geloof niet belangrijk is. Daardoor heeft de gemiddelde Nederlander geen antenne meer voor het geloof.

Ten tweede zijn we sterk gericht op materiële welvaart: we worden over­spoeld met reclame met daarin de boodschap dat ons leven pas geslaagd is als we veel dingen kopen en veel geld uitgeven aan een mooier en gezonder lichaam. Dat verdringt de aandacht voor een gééstelijk gezond leven.

Ten derde zijn we vooral gericht op wat werkt, meer dan op wat waar en goed is. Gelukkig zijn is: je prettig voelen, niet: de waarheid gevonden heb­ben.

U zult misschien bij uzelf gemerkt hebben, toen u het bovenstaande las, dat we eigenlijk allemaal wel een tik hebben meegekregen van deze ontwikke­lingen. We zoeken zelf ook wel naar bewijzen dat God bestaat. En wie wil niet graag dat God ons een prettig en welvarend leven geeft? Kortom: het moet niet zo moeilijk zijn om ons in te leven in de onverschillige houding van de mensen om ons heen.

Naast de genoemde invloeden kunnen er ook andere redenen voor mensen zijn om geen interesse in het geloof te hebben. Bijvoorbeeld omdat ze teleurgesteld zijn in de kerk. Of omdat ze zó opgeslokt worden door werk en gezin dat ze geen tijd hebben om over God en geloof na te denken. Dat kan na verloop van tijd best veranderen, zodat er later wél mogelijkheden zijn om (weer) interesse te wekken voor een gesprek over God.

Wat kan God voor ons oplossen?

Hoewel de gerichtheid op wat `werkt` een belemmering kan zijn om een goed gesprek te hebben over de diepe waarheid van het evangelie, biedt het ook aanknopingspunten. Ook in de catechismus wordt ons vaak de vraag gesteld “wat nut u …? “, oftewel: “wat heb je er aan?” Maar dan is het natuurlijk wel belangrijk om dingen te noemen die kunnen aansluiten bij wat mensen belangrijk vinden. Niet om het daar bij te laten, maar wel om er mee te beginnen.

Het zijn vaak dingen waar een doorgewinterd kerklid niet het eerste aan denkt. Waarschijnlijk komen wij al snel op de straf op de zonde die Jezus voor ons gedragen heeft. Voor Paulus en Luther was die `rechtvaardiging van de goddeloze` heel belangrijk, omdat zij zich schuldig wisten voor God. Maar er is bijna niemand meer die dat tegenwoordig zo ervaart. En het overnemen van de straf door Jezus is dus niet iets dat ze nuttig vinden. Wat dan wel?

Het is opvallend dat de Bijbel wijst op veel meer `nuttige` dingen. Zondige verlangens en daden kunnen verslavend zijn, kwade machten heersen over de wereld – en Jezus kan ons daarvan bevrijden (Markus 10:45, 1 Petrus 1:17-19). De zonde kan ons leven ziek maken – en Jezus kan ons daarvan genezen (Mat. 9:12).

Veel mensen hebben ervaring met verbroken relaties. Dat je niet goed kunt leven zonder goede relaties, zullen velen beamen. Dat kan een opstap zijn om hen er op te wijzen hoe belangrijk het is om de verbroken relatie met God te (laten) herstellen. Iets wat in de Bijbel verzoening heet (2 Cor. 5:20).

De Bijbel gebruikt dan ook veel verschillende woorden om de betekenis van God voor ons leven duidelijk te maken: Hij is een Rots voor mensen zonder houvast, een Herder voor mensen die stuurloos zijn, Hij geeft rust voor vermoeiden, troost voor treurenden, enzovoort. Maak daarvan gebruik en probeer juist die woorden te gebruiken die van toepassing zijn op degene die met wie je in gesprek bent. En dat kunnen dus andere woorden zijn dan die onszelf het meest aanspreken!

Een positieve boodschap

Maar we kunnen ook mensen tegenkomen die weinig of geen problemen ervaren. Daarvoor kan God dus ook geen oplossing zijn. Het heeft vaak ook niet zoveel zin om hen eerst te overtuigen dat ze toch écht een probleem hebben. Je kunt het proberen, maar het resultaat kan zijn dat het gelijk het einde van het gesprek is.

Het is echter ook mogelijk om er de nadruk op te leggen dat het evangelie een verrijking van je leven kan betekenen. Het evangelie is als een schat waar je alles voor over hebt (Mat. 13:44). Het volle, werkelijke leven begint als we Jezus leren kennen en duurt tot in eeuwigheid (Joh. 10:10 en 17:3).

Dat moet je natuurlijk wel leren ontdekken! Het lijkt wat dat betreft op het krijgen van een eerste kind. Jonge mensen hebben van anderen gehoord hoe bijzonder het is om dat mee te maken. Maar als je het zelf meemaakt, blijkt het toch nog veel mooier te zijn dan je had gedacht. Met zo`n voor­beeld kun je mensen nieuwsgierig maken naar de verrijking die een relatie met God voor je leven kan betekenen.

Een heel andere ingang voor een gesprek is de Bijbelse gedachte dat God mensen roept om voor Hem te leven. Hij wil je gebruiken voor Zijn plannen met deze wereld. In die zin ben je ook waardevol in Zijn ogen. Dat is niet in tegenspraak met het feit dat we in onszelf verloren zondaren zijn. God vindt ons waardevol omdat Hij ons kan inzetten voor wat Hij met deze wereld wil, vanaf het moment dat we door Hem worden vernieuwd. Dat doel kunnen we aan onze medemensen vertellen!

Verbinding met je eigen leven

Voor alles wat hierboven is gezegd, geldt dat het geloofwaardiger is als je ook wat over je eigen leven kunt vertellen. Je hoeft geen `succesverhaal` te hebben. Maar mensen hebben wel behoefte aan echtheid – en geen behoefte aan alleen theorie.

En probeer niet alles ineens te vertellen. Maak duidelijk dat dat ook niet kan. Zo voorkom je ook dat mensen té snel concluderen dat het geloof toch niet veel voor hen te bieden heeft. Probeer zo in gesprek te blijven. Want zeker bij mensen die eerst onverschillig reageren, is het belangrijk om geduldig en trouw te zijn.

Naar Inleiding